LOGO FOMT

HP Nadbor
Wyb. Wyspiańskiego 27
50-370 Wrocław

tel. +48 882 116 779

mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Pod patronatem FOMT

logotyp i tło

AVIA-PROJEKT logo

Zamów bezpłatny biuletyn

Międzynarodowa Konferencja

„Pomniki dziedzictwa lotniczego Polski”

Jeżów Sudecki 17-18 października 2013

 

Dolnośląska Akademia Lotnicza, Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, Klub Lotników „Loteczka” i obchodzący 50-lecie Wrocławski Klub Seniorów Lotnictwa zaprosili historyków lotnictwa, tych zainteresowanych materialnym dokumentem dziedzictwa cywilizacyjnego, lotniczego zwłaszcza, na spotkanie w Jeżowie Sudeckim – kolebce szybownictwa światowego, w miejscu będącym ikoną szybownictwa niemieckiego i polskiego, nadzwyczajnym i z tego powodu, że tylko tutaj wykształcono, już w latach 20. XX wieku, znakomity ośrodek szkolenia lotniczego, sportu i produkcji szybowców, produkcji, która stworzyła materialne przesłanki rozwoju szybownictwa światowego. Tutaj, w latach 30. XX w., wypracowano technikę lotów termicznych i lotów na fali, co też przyniosło później szybownictwu polskiemu niekwestionowany priorytet na polu lotów wysokościowych, manifestowany blisko tysiącem diamentowych przewyższeń i wieloma rekordami Polski i świata.

Sporty lotnicze Kotliny Jeleniogórskiej powoli podnoszą się z zapaści lat przełomu XX i XXI stulecia, a w procesie tym aktywną rolę odegrać zamierzają również historycy lotnictwa. Konferencja jeżowska zaowocowała „Jeżowską kartą”, ideą stworzenia w Jeżowie Sudeckim Europejskiego Centrum Szybownictwa – międzynarodowego ośrodka szkolenia, sportu i muzealnictwa lotniczego, w rzędzie inicjatorów którego znaleźli się Stanisław Błasiak, Stanisław Januszewski i Ryszard Witkowski.

Blisko 70 uczestników Konferencji, pochodzących z kręgu Dolnośląskiej Akademii Lotniczej FOMT, Fundacji zasłużonej na polu ochrony dziedzictwa przemysłowego i technicznego Polski, Muzeum Lotnictwa Polskiego, środowisk lotniczych Warszawy, Sankt Petersburga i łotewskiej Rygi uwagę koncentrowało na problematyce związanej ze stanem i pożądanymi kierunkami ochrony i ekspozycji, także wyzyskania w celach edukacyjnych i oświatowych materialnych dokumentów dziedzictwa lotniczego Polski pozostających w krajobrazach kulturowych kraju. Mowa była o zabytkach architektury lotniskowej, o lotniskach i infrastrukturze lotnisk, o obiektach związanych z imionami twórców lotnictwa, o pomnikach i tablicach pamiątkowych, o pomnikach nagrobnych, o zabytkowych statkach powietrznych i ich reliktach, o archeologii lotniczej, jednym słowem o dziełach stanowiących źródło informacji równie cennej dla lotniczego dziedzictwa cywilizacyjnego, jak nie lepiej znany i szerzej wykorzystywany dokument pisany, kartograficzny czy ikonograficzny.

Rangę Konferencji znacząco podnosi przesłanie skierowane pod adresem jej organizatorów i uczestników przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego. przesłanie – tak naprawdę kierowane pod adresem środowisk lotniczych Polski, służb ochrony zabytków, samorządów lokalnych i środowisk poszukujących nowych programów rozwoju, także wszystkich zainteresowanych promocją Polski na arenie międzynarodowej. W swoim liście Prezydent Polski, nawiązując do bogatej tradycji lotnictwa polskiego, wyraził uznanie jego twórcom, z racji wagi podejmowanego zadania i jego cywilizacyjnych owoców, zasługującym na miejsce w narodowym panteonie. Podniósł, że „pomniki i nekropolie lotników, dawne bazy i lotniska, dokonania myśli technicznej, miejsca triumfów i katastrof, muzea i zabytkowe statki powietrzne – tworzą materialną tkankę pamięci, tradycji i legendy lotnictwa”, o które trzeba „dbać i przechowywać dla potomnych”.

Uczestnicy Konferencji podjęli w tej mierze znaczącą inicjatywę określając ją mianem przywołanej już wyżej „Jeżowskiej karty”, manifestu postulującego potrzebę przeglądu stanu dóbr kultury narodowej - zabytków lotnictwa kraju i ciągłego jego monitorowania, koordynację tego zadania powierzając interdyscyplinarnemu zespołowi powołanemu przez Fundację Otwartego Muzeum Techniki.

Na konferencji wystąpiło 27 autorów studiów i prac podejmowanych na polu ochrony dziedzictwa kultury technicznej Polski, Rosji, Łotwy i Francji, opublikowano je w książce „Pomniki dziedzictwa lotniczego Polski” przygotowanej staraniem Fundacji Otwartego Muzeum Techniki.

Konferencję wpisano w szerszy program, na który składało się oddanie do eksploatacji, po kompleksowym remoncie dawnej Wyczynowej Szkoły Szybowcowej w Jeżowie, z pomocą środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Polska – Saksonia 2007-2013, przysposobionej do roli Euroregionalnego Centrum Spotkań Gmin Partnerskich Jeżowa Sudeckiego - Vierkirchen i Paseky nad Jizerou i różnych działań prowadzonych w ramach programu „Historia skrzydłami pisana”. Kluczowym było tutaj urządzenie w murach dawnej Szkoły Szybowcowej Izby Pamięci Lotniczej, mini-muzeum lotniczej spuścizny Jeżowa Sudeckiego. Zadanie to Gmina Jeżów Sudecki powierzyła Fundacji Otwartego Muzeum Techniki. Stanisław Januszewski opracował scenariusz ekspozycji, Anna Kutera jej plastyczną aranżację, Stanisław Błasiak, Henryk Mynarski, Jerzy Popiel, Tadeusz Kaczmarek i wielu innych wykształciło kolekcję jej eksponatów. Otwarcie Izby miało miejsce 28 września 2013 r. W trzy tygodnie później Fundacja przekazała Gminie 1000 dysków optycznych multimedialnej prezentacji „Historia skrzydłami pisana”. Zawarto na nich kilkaset unikatowych fotografii pochodzących z lat 1923 – 1945, ze zbiorów Ryszarda Witkowskiego, który we wrześniu 1945 wykonał niemal 50 bezcennych już dzisiaj zdjęć, ok. 50 kart z pamiętnika Jerzego Kossobudzkiego, w latach 1947-1949 kierownika Szkoły Szybowcowej. Na płytę wprowadzono skany 22 publikacji polsko- i niemieckojęzycznych o szybownictwie Jeżowa Sudeckiego traktujących. Na płycie znalazły się materiały pióra Hanny Reitsch, tutaj pod okiem swego „lotniczego ojca” Wolfa Hirtha zdobywającej lotnicze szlify, fragmenty wspomnień Andrzeja Morgały, Adama Skarbińskiego, Ryszarda Witkowskiego, Józefa Zielezińskiego, publikacje Friedricha Radenbacha i Petera Riedla, Stanisława Januszewskiego, jeszcze z lat 70. XX w., o dziejach Grunau/Jeżowa Sudeckiego mówiące, Stanisława Błasiaka, Tadeusza Kaczmarka i Ryszarda Witkowskiego – świadków historii.

Konferencję „Pomniki dziedzictwa lotniczego Polski”, której Komitetowi Organizacyjnemu przewodniczył Stanisław Januszewski, a w skład którego weszli Krzysztof Radwan – dyrektor Muzeum Lotnictwa Polskiego, Stanisław Błasiak i Edward Sobczak z Klubu Lotników LOTECZKA i Jerzy Musiał z Wrocławskiego Klubu Seniorów Lotnictwa, wsparli swym autorytetem gen. broni pil. Lech Majewski – dowódca Sił Powietrznych Polski, którego na Konferencji reprezentował płk. Wojciech Lewicki – dowódca 3 Wrocławskiej Brygady Radiotechnicznej, gen. bryg. pil. dr Jan Rajchel – komendant i Rektor Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie, prof. dr hab. Józef Zając – senator RP, Rafał Jurkowlaniec – Marszałek Województwa Dolnośląskiego, gen. bryg. lotnik-kosmonauta Mirosław Hermaszewski i płk.pil. Antoni Chojcan, którego imię nosi nasza Dolnośląska Akademia Lotnicza.

Pracami Sekretariatu kierowała Wioletta Wrona – Gaj z Fundacji Otwartego Muzeum Techniki a wspierał ją Andrzej Paściak i Jakub Marszałkiewicz, słuchacze Dolnośląskiej Akademii Lotniczej. Stronę techniczną Konferencji zabezpieczali wolontariusze FOMT - Marek Prokopowicz i Marcin Wrzesiński, a także Aleksandra Jaworska, Katarzyna Konobrocka, Karolina Nowicka i Kamila Szostkowska. Bezcenną była pomoc logistyczna płynąca ze strony Urzędu Gminy Jeżów Sudecki i Zakładu Szybowcowego „Jeżów” Henryka Mynarskiego. To wszystko sprawiło, że obrady toczyły się sprawnie, a ich uczestnicy w pełni poświęcić się mogli refleksji nad stanem ochrony dziedzictwa kultury lotniczej Polski.

Mamy nadzieję, że myślenie o potrzebie jego utrzymania i eksploatacji, także w rolach edukacyjnych i oświatowych, kulturowych, gospodarczych i społecznych, nie na słowach, nie na Konferencji się skończy, że przerośnie w czyn. Proszę nam towarzyszyć.

www.akademialotnicza.com; www.fomt.pl

dr hab. Stanisław Januszewski

Prezes Zarządu

Fundacji Otwartego Muzeum Techniki

Speaker Dolnośląskiej Akademii   Lotniczej

e-mail:   Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.